Η αρχαιότητα και το ασανσέρ

Έλαβα την πρωτοχρονιά το βιβλίο "Χωράει όλη η αρχαιότητα στο ασανσέρ;", ιντριγκαδόρικος ο τίτλος, ομολογουμένως, που αναφέρεται στην αρχαία ελληνική ιστορία μέσα από ένα τρόπο εκλαϊκευμένο με ατάκες και λεξιλόγιο σύγχρονο, που σε κρατάει από την πρώτη στιγμή ως την τελευταία σελίδα. Η αρχαιολογία δεν είναι ενα κηνύγι θησαυρού αλλά πολλά παραπάνω ή μαλλον κάτι εντελώς διαφορετικό. Συζητώντας - με κάποιον που δεν μάθαμε το όνομά του ούτε το επάγγελμα του - μέσα σε ένα ασανσέρ, εγκλωβισμένοι και οι δύο, ξεκινά από την προϊστορία και φτάνει μέχρι και την μεταφορά της Ρωμαϊκής Πρωτεύουσας από τη Ρώμη στην Κωνσταντινούπολη από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο το έτος 234, (330 τα εγκάινια) 1700 χρόνια πριν. Μας δίνει την δυνατότητα να βάλουμε σε σειρά κυρίως χρονολογική πολλά γεγονότα. Αυτό που δεν μάθαμε είναι το όνομα του ακροατή ούτε το επάγγελμα του. Τελικά και σε ταξί θα μπορούσε να χωρέσει όλη η αρχαιότητα...  

Άραγε ο κορμός που ξέβρασε η θαλασσα στην παραλία, γράφει ιστορία;

Ρίζες και Θεμέλια

"Ρίζες και θεμέλια", ένα βιβλίο που διαβάζεται εύκολα και σε μεταφέρει στην ιστορία του Ελληνισμού για 8.000 περίπου χρόνια με όχημα κυρίως τη γλώσσα που αν και έχει μεταβληθεί, είναι από αρχαιότερες στον πλανήτη. Η συγγραφέας Μαρία Ευθυμίου αναπτύσσει το κείμενο υπό μορφή συνέντευξης και ερωταποκρίσεων δομημένες έτσι ώστε να σε περνάει διαδοχικά από τα δωμάτια της ιστορίας, φτάνοντας μέχρι το σήμερα. Ξεχασμένα γεγονότα που ανακαλούνται και άγνωστα που κοινοποιούνται. Πρόσωπα και χρονολογίες δεμένες με πράξεις και όχι απλή παράθεση σε χρονολογικό πίνακα. Επιπλέον, αναλύσεις και τεκμηρίωση για τα γραφόμενα. Πώς μέσα από τα σκαμπανεβάσματα, τις νίκες και ήττες, τον πολιτισμό, τη φιλοσοφία, την επιστήμη, τη θάλασσα, τη θρησκεία, την ακμή και παρακμή, καταλήξαμε εδώ που είμαστε σήμερα, ως Έθνος και άτομα.

Από τις "ρίζες και τα θεμέλια" έφτασε στις κορυφές το βιβλίο

29 Μαΐου. Επέτειος

Καθώς κοίταζα το αρχείο με τα παλιά περιοδικά βρήκα το National Geographic του Μαΐου 2003, ένα τεύχος επετειακό με αφιέρωμα στο Έβερεστ, καθώς στις 29 Μαΐου εκείνου του έτους συμπληρώθηκαν 50 χρόνια από τη στιγμή που άνθρωπος πάτησε το πόδι του στην υψηλότερη κορυφή των Ιμαλαίων και του κόσμου, στα 8848 μέτρα, από τον Έντμουν Χίλαρι και τον Τένσινγκ Νόργκει. Σήμερα, είναι η 67η επέτειος και από τότε πολλοί ακολούθησαν τα βήματά των δύο πρωτοπόρων, κάποιοι τα κατάφεραν κάποιοι άλλοι όχι... Ο Χίλαρι είχε γεννηθεί στη Ν. Ζηλανδία και απεβίωσε το 2008. Το περιοδικό έχει ένα χρονολόγιο της 50ετίας, αρκετούς χάρτες, αφιέρωμα στους Σέρπα και ένα άρθρο του πρωτοπόρου, με την ιστορία του. Στη συνέχεια ανέπτυξε έντονο φιλανθρωπικό έργο για τους φτωχούς κατοίκους του Νεπάλ. Έβγαλα πρόχειρες φωτογραφίες το εξώφυλλο και κάποιες εσωτερικές σελίδες και σας τα παρουσιάζω.  

National Geographic, Φωτογραφία Εξωφύλλου, Μάιος 2003

Η ιστορία μου, κάτω δεξιά "GIVING BACK"

"Ο ήρωας"

1900 Οι περιπέτειες του Παύλου Κουντουριώτη στον πρώτο υπερατλαντικό πλου με το Εύδρομο "Ναύαρχος Μιαούλης"

1900. Τίτλος βιβλίου ένας αριθμός, ένα έτος. Το έτος αυτό το εύδρομο Μιαούλης με κυβερνήτη τον Παύλο Κουντουριώτη, πραγματοποίησε το πρώτο υπερατλαντικό ταξίδι σκάφους του Πολεμικού μας Ναυτικού διάρκειας περίπου πέντε μηνών.

Από το βιβλίο. Όμορφα σχέδια από το Γεράσιμο Θωμά

Το βιβλίο αποτελεί ένα ιστορικό διήγημα γραμμένο λογοτεχνικά για να είναι εύκολο να διαβαστεί από μικρούς και μεγάλους, σχετικούς με τη θάλασσα και όχι τόσο σχετικούς. Βασίστηκε σε πολλές πηγές της εποχής ώστε να αναπαραστήσει τη διαδρομή και τις περιπέτειες του "Μιαούλη" και του πληρώματος του. Δεν ήταν μόνο η ανύψωση του ηθικού του Ελληνισμού -της χώρας και αποδήμων της Αμερικής- , μετά τον ατυχή πόλεμο του 1897, αλλά και ο εκπαιδευτικός χαρακτήρας του πλου, καθώς το προέβη σε μια σειρά από σημαντικές παρατηρήσεις της θάλασσας και του Ωκεανού. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι αξιωματικοί που συμμετείχαν σε αυτό το μοναδικό ταξίδι, διακρίθηκαν μελλοντικά και κατέλαβαν σημαντικές θέσεις στο Πολεμικό Ναυτικό αλλά και στη χώρα. 

Από το βιβλίο. Όμορφα σχέδια από το Γεράσιμο Θωμά.

Το βιβλίο με το σκληρόδετο εξώφυλλο και το χάρτινο κάλυμμα με χάρτη της πορείας που ακολούθησε

Τώρα τις γιορτές, το βιβλίο είναι μια ωραία επιλογή δώρου. Μπορείτε να το βρείτε στο Μουσείο του Θ/Κ Αβέρωφ ή στον ΠΟΝ, αν έχετε πρόσβαση. Τα έσοδα πάνε για καλό σκοπό.

Μέγα το της θάλασσας κρατος

Βιβλιοπωλεία στο Μοναστηράκι

Στο Μοναστηράκι, παραδοσιακή περιοχή των παλαιοπωλείων, μια κατηγορία καταστημάτων που αντέχει ακόμη ή και ανθεί ίσως είναι τα παλαιοβιβλιοπωλεία. Μερικά από αυτά παρουσιάζονται φωτογραφικώς παρακάτω. Βιβλία και περιοδικά από δεύτερο χέρι που δεν χάνουν την αξία τους. Κάποια από τα καταστήματα είναι αμιγώς με βιβλία, άλλα έχουν περιοδικά, εφημερίδες ή και άλλα είδη άσχετα με τη γνώση. Οι τιμές είναι προσιτές μπορεί να ξεκινούν από 1 Ευρώ και η ποικιλία είναι τεράστια. Η πιθανή δυσκολία είναι στο να βρεις κάτι που θέλεις αλλά οι περισσότεροι επαγγελματίες είναι πρόθυμοι να εξυπηρετήσουν, να κατευθύνουν και να σου βρουν αυτό που ζητάς. Αρκετοί πλέον έχουν και διαδικτυακή σελίδα, αλλά το "ψαχούλεμα" μέσα στο μαγαζί και ανάμεσα στα ράφια, η μυρωδιά του χαρτιού, η όψη των κιτρινισμένων σελίδων, η αφή των δερματόδετων εξώφυλλων με χρυσότυπα γράμματα, οι γκραβούρες και εικόνες από άλλες εποχές έχουν άλλη αξία. Εκτός από πωλήσεις γίνονται και εκτιμήσεις των βιβλίων αλλά και αγορές από ιδιώτες. Αν πάτε κι εσείς μια βόλτα ένα πρωινό, μπορεί να βρείτε ένα θησαυρό με ελάχιστο κόστος.

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Ο τάφος του Αχιλλέα

Πρόσφατα ολοκλήρωσα την ανάγνωση του βιβλίου με τον Ελληνικό τίτλο "Ο τάφος του Αχιλλέα" του Τομ Χάρπερ. Το βιβλίο αποτελεί μυθιστόρημα με ιστορικά στοιχεία και τοποθεσίες. Διαβάζοντας το θυμάσαι πολλά πράγματα που τα είχες ακούσει στο σχολείο ή και μαθαίνεις νέα. Ως βάση έχει την Ελλάδα του 1947 αλλά η πλοκή εκτυλίσσεται και εκτός της Ελλάδας, όπως στη Μαύρη Θάλασσα, την Αγγλία και τους πρωταγωνιστές να προέρχονται από τις υπερδυνάμεις της τότε εποχής: Αγγλία, ΗΠΑ, Σοβιετική Ένωση, Γερμανία και Ελλάδα ως η "φιλοξενούσα" χώρα.

Το Άγαλμα του Αχιλλέα στη Λαμία. Στο βάθρο γράφει "Ο Όμηρος σε ύμνησε, η Λαμία σε τίμησε"

Το βιβλίο συναγωνίζεται τα έργα του Νταν Μπράουν και άλλα αντίστοιχα που παρουσιάζουν αστυνομική δράση και περιπέτεια. Από ένα σημείο και μετά δεν σταματάς να διαβάζεις, σε συνεπαίρνει και έχεις την περιέργεια να μάθεις τη συνέχεια. Σε πολλά θυμίζει και τον Ιντιάνα Τζόουνς σε κλασικό κυνήγι θησαυρού κατά το οποίο ένα στοιχεί αποκαλύπτει τα επόμενα στοιχεία και βήματα.

Η μετάφραση - απόδοση στα Ελληνικά είναι πολύ καλή, θα περίμενα μόνο στα κείμενα της Ιλιάδας να υπάρχει η παραπομπή στις ραψωδίες και στίχους. Ένα άλλο σημείο που παρατήρησα είναι ότι δεν υπάρχει πίνακας περιεχομένων, παρόλο που το έργο έχει 33 κεφάλαια και τα περισσότερα έχουν και τίτλο.  Ο αγγλικός τίτλος είναι Lost Temple, κατά τη γνώμη μου θα ταίριαζε περισσότερο για τον Ελληνικό τίτλο κάτι μεταξύ "Τα όπλα του Αχιλλέα" ή "Η ασπίδα του Αχιλλέα".

14-9-1943

Στις 14 Σεπτεμβρίου 1943 το υποβρύχιο "Κατσώνης" βυθίζεται ανοικτά της Σκιάθου. Κυβερνήτης ο Βασίλης Λάσκος, Αξιωματικός του Πολεμικού - Βασιλικού εκείνη τη περίοδο - Ναυτικού που είχε φύγει στη Μέση Ανατολή. Είχα διαβάσει τη μυθιστορηματική βιογραφία του Βασίλη Λάσκου όπως την έγραψε ο Μιχάλης Καραγάτσης στο ομώνυμο βιβλίο του όταν ήμουν ακόμη μαθητής, ήταν εξαιρετικό, ήθελες να το διαβάσεις μονορούφι να φτάσεις ως το τέλος! Από τότε πάντα θυμάμαι την ημερομηνία αυτή. Το Πολεμικό Ναυτικό στη παρακάτω ιστοσελίδα εδώ, έχει στοιχεία και φωτογραφίες τόσο από το Υποβρύχιο όσο και από τον τελευταίο Ήρωα Κυβερνήτη του, που έπεσε μαχόμενος εναντίον Γερμανικού Ανθυποβρυχιακού πλοίου.

Ο Βασίλης Λάσκος είχε γεννηθεί το 1899 στη Ελευσίνα, είχε ταραχώδη ζωή, όπως ταραχώδης ήταν και η πολιτική ιστορία της χώρας μας εκείνα τα χρόνια. Ο Καραγάτσης στο βιβλίο του περιέγραψε γλαφυρά αυτή του τη ζωή και τη διέσωσε και για τους επόμενους. Στην Ελευσίνα έχει στηθεί μνημείο προς τιμήν του Κυβερνήτη, ελπίζω τουλάχιστον να το θυμούνται μια φορά το χρόνο. Αν τύχει και βρείτε το βιβλίο, διαβάστε το. Αξίζει.

update: φωτογραφίες 29-8-2014

update 2: Εντοπίστηκε μετά από 73 χρόνια το υποβρύχιο «Κατσώνης»Βόρεια της Σκιάθου, 6-7-2016

Οικία Κωστή Παλαμά

Ανέφερα κλείνοντας τη προηγούμενη ανάρτησή μου τον Κ. Παλαμά και θυμήθηκα τη βόλτα μου στην Αθήνα στη γειτονειά απέναντι από τη Πύλη του Ανδριανού.

«Αρχαίο πνεύμα αθάνατο, αγνέ πατέρα, του ωραίου του μεγάλου και του αληθινού…». Έτσι ξεκινάει ο Ολυμπιακός Ύμνος που έγραψε ο Κ. Παλαμάς ειδικά για τους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες και καθιερώθηκε ως ο Ολυμπιακός Ύμνος. Ο Παλαμάς έζησε στην Αθήνα και πέθανε στη διάρκεια της κατοχής το 1943. Το τελευταίο – εν ζωή – σπίτι του βρίσκεται στην οδό Περιάνδρου 5 στη Πλάκα. Ο χρόνος έχει αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια του και ο μηχανικός το κόκκινο Χ μετά τον σεισμό. Φαίνεται και είναι εγκατειλημμένο και το μόνο που υπάρχει είναι μια πινακίδα πάνω από την είσοδο. Ο ανυποψίαστος περαστικός κοντοστέκεται, διαβάζει και απομακρύνεται κουνώντας μελαγχολικά το κεφάλι.

Μήπως, τώρα που τα φώτα της δημοσιότητας έσβησαν για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, αλλά παραμένουν πάντα επίκαιροι και διαχρονικοί, θα πρέπει κάποιος να ασχοληθεί με το κτήριο και την συντήρηση του; Είναι μικρή οφειλόμενη τιμή προς αυτόν που έγραψε τον Ολυμπιακό Ύμνο, τιμώντας τη χώρα και το Ολυμπιακό κίνημα.

Ας μου επιτραπεί η παράφραση του αποχαιρετιστήριου ποιήματος του ΄Αγγ. Σικελιανού προς τον Κ. Παλαμά. Ηχήστε οι σάλπιγγες…Καμπάνες βροντερές, δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα… Βογκήστε τύμπανα πολέμου... Οι φοβερές σημαίες ξεδιπλωθείτε στον αέρα!

[...]

Σ’ αυτό το σπίτι ακουμπά η Ελλάδα!

Ο μικρός Πρίγκιπας

Το βιβλίο το έλαβα ως δώρο στις 8 Νοεμβρίου. Για τα παιδιά, δηλαδή για όλους "Γιατί όλοι οι μεγάλοι ήταν, κάποτε, κι αυτοί παιδιά" όπως λέει και ο Antoine de Saint Exupéry.

Ευχαριστώ Πολύ

Ένα ταξίδι αλλιώτικο από τ' άλλα

Το βιβλίο είναι στη βιβλιοθήκη μου εδώ και χρόνια ξεχασμένο. Διαβάστηκε, χρησιμοποιήθηκε στην πράξη για τον εντοπισμό πολλών από τους αστερισμούς που περιγράφει, όχι μόνο της Μεγάλης και της Μικρής Άρκτου, και έμενε στο ράφι. Δεν ξέρω αν αν το βιβλίο κυκλοφορεί ακόμα, το 'χω από το 1992, ή έχει εξαντληθεί αλλά σίγουρα σε βοηθά να ταξιδέψεις στο χρόνο και το χώρο.

Το βιβλίο ξεκινά με κάποια αστρονομικά στοιχεία γενικού ενδιαφέροντος, περιγράφει με γλαφυρότητα όλους τους αστερισμούς, (αειφανείς, αμφιφανείς, αφανείς) και συνδυάζει το όνομα καθενός από αυτούς πολύ ωραία με την αρχαία Ελληνική μυθολογία. Δίνει πρακτικές οδηγίες γραμμοδεσίας για τον εύκολο εντοπισμό τους στο νυχτερινό ουρανό. Η περιγραφή ολοκληρώνεται με την ενδιαφέρουσα βιβλιογραφία και το αλφαβητικό ευρετήριο. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ο χάρτης του ουρανού και οδηγίες για το πώς θα κατασκευάσει κανείς το δικό του περιστροφικό χάρτη, θα τον προσανατολίσει και θα ψάξει να βρει όλους τους αστερισμούς που φαίνονται τη συγκεκριμένη ώρα και ημέρα, νύχτα θέλω να πω, του χρόνου.

Ο μπάρμπα Γιάννης Σκαρίμπας και η Χαλκίδα

Σχεδόν πάνω στη παραλία της Χαλκίδας, είδα μια ποροτομή. Πλησιάζοντας διάβασα: "ΣΠΑΣΜΕΝΟ ΚΑΡΑΒΙ ΝΑ ΜΑΙ ΠΕΡΑ ΒΑΘΕΙΑ ΕΤΣΙ ΝΑ ΜΑΙ ΜΕ ΔΙΧΩΣ ΚΑΤΑΡΤΙΑ ΜΕ ΔΙΧΩΣ ΠΑΝΙΑ ΝΑ ΚΟΙΜΑΜΑΙ ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΚΑΡΙΜΠΑΣ 1893 - 1984". Μάλιστα... Ο Σκαρίμπας έζησε και αγάπησε τη Χαλκίδα, λίγοι όμως ξέρουν ότι είχε γενηθεί στη στην Αγ. Ευθυμία στη Φωκίδα. Ιδιόρρυθμος λογοτέχνης με μακρά παρουσία στα Ελληνικά γράμματα. Δείτε το blog των φίλων του Σκαρίμπα και τη βιογραφία του. Είχε ξεχωριστό ύφος στη γραφή του όπως και στο χαρακτήρα του.

Η Χαλκίδα τον τίμησε με το χρυσό μετάλλιο της πόλης, ο Σκαρίμπας το πούλησε και ο Δήμαρχος μόλις το έμαθε το αγόρασε και του το έδωσε πάλι. Ενταφιάστηκε, σύμφωνα με την επιθυμία του, όχι σε νεκροταφείο αλλά έξω από το Κάστρο (στη Βοιωτική πλευρά της πόλης), κοντά στη γειτονιά που έμενε, με θέα την πόλη του και τα τρελά νερά της.

Do Travel Writers Go to Hell?

Το βιβλίο το 'χα αγοράσει για να το διαβάσω στον Υπερσιβηρικό αλλά δεν το έκανα τότε και κατέληξα να το διαβάσω τώρα. Eύγλωττος o τίτλος - ερώτηση: "Οι ταξιδιωτικοί συγγραφείς πάνε στην κόλαση;". Θα μου πείτε "Γιατί να πάνε στην κόλαση"; "Μα με αυτά που γράφουν κάπως πρέπει να τιμωρηθούν". Εκτός βέβαια αν ζητήσουν, πριν να φύγουν για το τελευταίο ταξίδι τους, άφεση αμαρτιών. Αν κρίνω πάντως από τα γραφόμενα οι περισσότεροι προς τα εκεί θα οδεύουν.

Όπως λέει ο Kohnstamm, που έχει στο παρελθόν διατελέσει ταξιδιωτικός αρθρογράφος, ανταποκριτής και συγγραφέας τέτοιων οδηγών, μπορείς να γράφεις με φαντασία για μέρη που δεν έχεις επισκεφτεί, να χρησιμοποιείς απειλές πειθώ ή καλοπιάσματα για να πάρεις ένα καλύτερο δωμάτιο ή τραπέζι σε εστιατόριο, να σε δέχονται σημαίνοντα πρόσωπα για να σχολιάσεις ευνοϊκά τις επιχειρήσεις τους ή τις χώρες, πόλεις και χωριά τους...

Με αφορμή λοιπόν αυτό το βιβλίο, έχω να αναφέρω ότι ένας ταξιδιωτικός οδηγός δεν είναι λύση σε όλα τα προβλήματα, ούτε και Ευαγγέλιο που σε πληροφορεί για τα πάντα και το ακολουθείς κατά γράμμα. Είναι χρήσιμο "εργαλείο" που σε καθοδηγεί και σου δίνει πληροφορίες συγκεντρωμένες, που σε άλλη περίπτωση μπορεί να χρειαστείς πολλές πηγές για να τις βρεις. Κάθε τι που διαβάζει κανείς είναι καλό να το βλέπει με κριτικό πνεύμα και να σκέφτεται τις τυχόν σκοπιμότητες που κρύβονται. Αναφέρομαι σε αυτά έχοντας συγκεκριμένα παραδείγματα και εμπειρίες από καταλύματα που αξιολογούνται από οδηγούς εξαιρετικά χωρίς να το αξίζον ή χώρους εστίασης που έγιναν διμοφιλείς και για να γευματίσεις περιμένεις στην ουρά με άλλους που κρατούν ανά χείρας τον ίδιο οδηγό με εσένα. Βέβαια αυτό δεν σημαίνει ότι ότι πάντα φταίει ο οδηγός, επειδή ο ιδιοκτήτης αύξησε τις τιμές μειώνοντας παραραλλήλως την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Βιβλιοπωλείο

Ο καλύτερος τρόπος για να ξεκινήσεις ένα ταξίδι είναι το βιβλιοπωλείο. Ναι, μην απορείτε, αν θέλετε να πάτε κάπου αλλά δεν έχετε αποφασίσει που, να μην πάτε σε ταξιδιωτικό γραφείο, αλλά σε ένα μεγάλο βιβλιοπωλείο που έχει και ταξιδιωτικό τμήμα. Αφιερώστε χρόνο για να βρείτε αυτό που σας ταιριάζει καλύτερα, ξεφυλλίστε οδηγούς, ανοίξτε χάρτες και μη διστάσετε να αγοράσετε κάτι που σας ενδιαφέρει. Μόλις αποφασίσετε που θα πάτε, κάντε μια έρευνα αγοράς για να συγκρίνετε κόστη και επιλέξτε αυτό που είναι καλύτερο για εσάς. Α! αν έχετε και κανένα φίλο που έχει πάει πριν από εσάς εκεί δεν χάνετε τίποτα να τον ρωτήσετε. Άντε καλό ταξίδι!!