Το χωριό του νερού της φωτιάς: Μαυρίλο

Το Μαυρίλο βρίσκεται στην Δυτική Φθιώτιδα στις πλαγιές του Βελουχιού. Στην περιοχή βρίσκονται και οι κυριότερες πηγές του Σπερχειού Ποταμού. Το χωριό είναι κυρίως γνωστό για τους μπαρουτόμυλους που λειτούργησαν από την περίοδο της τουρκοκρατίας ως και τις αρχές του 20ου αιώνα. Από τους 16-19 μπαρουτόμυλους που υπήρξαν στην περίοδο της ακμής ένας υπάρχει σήμερα και αυτός αναστηλωμένος, ικανός όμως να δείξει το τρόπο λειτουργίας του. Η κινητήριος δύναμη ήταν το νερό, όπως και για τους υπόλοιπους μύλους που άλεθαν τα σιτηρά (αλευρόμυλους) αλλά και τις νεροτριβές. Η κίνηση εδώ δεν ήταν περιστροφική αλλά παλινδρομική ώστε το ξύλινο έμβολο να ανασηκώνεται και να χτυπά στο "γουδί" τα συστατικά για ομογενοποίηση του υλικού. Ήταν χρονοβόρα διαδικασία αλλά και επικίνδυνη λόγω της φύσεως του παραγόμενου προϊόντος. Η ποιότητα όμως ήταν καλή και βοήθησε τον αγώνα της ανεξαρτησίας των Ελλήνων. Χαρακτηριστικό είναι το αντίγραφο της επιστολής του Αθανασίου Διάκου για προμήθεια μπαρουτης "εκ Μαυριύλου", που υπάρχει μέσα στο χώρο του μύλου.

Ο αναστηλωμένος μπαρουτόμυλος στο Μαυρίλο

Στο Δήμο Μακρακώμης - πλέον - λίγο πριν την είσοδο στο χωριό

Το εσωτερικό του μύλου τα πέντε εμβολά και το τύμπανο

Η "συνταγή" για τη μπαρούτη

Νίτρο

Θειάφι

Κάρβουνο

Τιμοκατάλογος μπαρούτης

Επιστολή Αθανασίου Διάκου 

Στο χωρίο βρίσκεται και η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, μεταβυζαντινή, αναφέρει έτος 1728, με πλούσιο διάκοσμο. Τοιχογραφίες με πολλές μορφές Αγίων, εικόνες φορητές, ξυλόγλυπτα περίτεχνα και επιχρυσωμένα, μερικά παορουσιάζονται πιο κάτω. Του Αγίου Δημητρίου διοργανώνεται πανηγύρι και γιορτή κάστανου.

Μέσα στο χωριό και γύρω υπάρχουν πολλές βρύσες, αλλωστε τα νερά είναι άφθονα, λίγο πριν το χωριό υπάρχει πέτρινο γεφύρι και η περιοχή έχει διαμορφωθεί σε χώρο αναψυχης. Τα δάση που περιβάλλουν το χωριό είναι ελατης κυρίως αλλά υπάρχουν και καρυδιές, καστανιές, πλατάνια, δρύες. Από το χωριό ξεκινούν πεζοπορικά μονοπάτια και διαδρομές.

Άγις Δημήτριος, εκκλησία του χωριού

Ξυλόγλυπτος άμβωνας

Περίτεχνο αναλόγιο

Πέτριος γλυπτός κηροστάτης

Μέρος του ξυλόγλυπτού πολυέλαιου

Εικόνα του Αγίου Δημητρίου στολισμένη με χρυσάνθεμα

Ξυλόγλυπτο στασίδι επιχρυσωμένο και εικόνα

Όλα τα μανιτάρια είναι βρώσιμα...

... μερικά όμως μόνο για μία φορά!

Την Κυριακή πήγαμε μια βόλτα στο δάσος για να απολαύσουμε τη φύση στην Ορεινή Δυτική Φθιώτιδα, σε υψόμετα πάνω από 1000 μ. μέσα στα έλατα, τις οξυές, τα κέδρα και τις βελανιδιές. Αναζοωγωνητική η επαφή με το φθινοπωρινό περιβάλλον. Στα μονοπάτια και τους δασικούς δρόμους, συναντήσαμε ίχνη ζώων αλλά και μανιτάρια. Από αυτά τα μανιτάρια άλλα ήταν κατάλλληλα για κατανάλωση και άλλα θεωρούνται δηλητηριώδη που μπορεί να προκαλέσουν επιπλοκές στον ανθρώπινο οργανισμό, μέχρι και θάνατο. Αν δεν τα ξέρουμε καλά, δεν τα συλλέγουμε. Εμείς κάναμε ένα φωτογραφικό κυνήγι και σας παρουσιάζουμε επιλεγμένα αποτελέσματα παρακάτω.

Σημείωση: Τα ονόματα μπορεί να μην είναι απολύτως σωστά. Να μην βασιστείτε εδώ για την ταυτοποίηση. 

Καισαρικό ή αυγό (Amanita caesarea)

Καισαρικό ή αυγό (Amanita caesarea)

Καισαρικό ή αυγό (Amanita caesarea), χαρακτηριστικό σχήμα αυγού

Καισαρικό ή αυγό (Amanita caesarea)

(Ramaria flava) μοιάζει με κοράλι

Λυκόπερδο (Lycoperdum)

Λυκόπερδο (Lycoperdum)

Καισαρικό ή αυγό (Amanita caesarea)

Καισαρικό ή αυγό (Amanita caesarea)

Λακτάριος ο νόστιμος (Lactarius deliciosus)

Μάχη Μπεκής, Λαμία Φθιώτιδας

Το μνημείο στο σημείο της μάχης

Μια άγνωστη σε πολλούς μάχη του 1821 είναι η μάχη της Μπεκής που έγινε τον Απρίλιο του 1821 και προηγήθηκε αυτή της Αλαμάνας. Οι ελληνικές δυνάμεις συγκεντρωμένες στη γέφυρα της Αλαμάνας υπό τον Πανουργιά και Αθανάσιο Διάκο στέλνουν μικρό στρατό προς τη Λαμία -Ζητούνι τότε - για να δούνε πόσοι Τούρκοι βρίσκονται εκεί. Γίνονται όμως αντιληπτοί από τους Τούρκους και οι επαναστάτες υπό τον Κομνα Τράκα υποχωρούν στη Μπεκή, στον Αι' Θανάση - βρύση της  Τσάλαινας - πολιορκούμενοι από τους Τούρκους της Λαμίας. Οι Έλληνες, από το διπλανό χωριό Κομποτάδες, μάζεψαν αμέσως ότι υποζύγια υπήρχαν (άλογα, μουλάρια, γαϊδουράκια) που τα καβαλίκεψαν όχι μόνο στρατός αλλά και χωρικοι και τα έβαλαν να κατευθυνθούν προς τη Λαμία - στη κορυφογραμμή. Οι Τούρκοι βλέποντας την εικόνα, θεώρησαν ότι ήταν ελληνικό Ιππικό που πήγαινε να πάρει την πόλη, έλυσαν άρον άρον τη πολιορκία της Μπεκής, για να επιστρέψουν στη βάση τους, στο κάστρο της Λαμία. Οι Έλληνες δεν κάθισαν με σταυρωμένα χέρια, τους πήραν στο κατόπι και αποδεκάτισαν αρκετούς από αυτούς και ενώθηκαν πάλι με τους υπόλοιπους επαναστάτες με λίγες απώλειες. Το σημερινό όνομα του χωριού είναι Σταυρός - Νέα Βράχα, πάνω από το σιδηροδρομικό Σταθμό Λιανοκλαδίου.

Στο σημείο υπάρχει σήμερα μαρμάρινο μνημείο. Το έχει φιλοτεχνήσει ο Μπάμπης Τσέλος από τη Βράχα Ευρυτανίας. Ο Μπάμπης ήταν πολυτάλαντη προσωπικότητα, δάσκαλος το επάγγελμα αλλά καλλιτέχνης κυρίως ζωγράφος και ποιητής. Με τη γλυπτική δεν είχε ασχοληθεί αλλά για χάρη του χωριού του το προσπάθησε. Ξέρουμε ότι πήρε ένα κομμάτι μάρμαρο, σχεδίασε το φύλλο δάφνης προς τιμήν των ηρώων και άρχισε να το λαξεύει πειραματιζόμενος. Το αποτέλεσμα τον δικαίωσε. 

Ορεινή ελληνική φύση

 Η φύση ποτέ δεν παύει να μας εκπλήσσει. Το εντυπωσιακό κόκκινο λουλουδάκι, βρέθηκε ανθισμένο στο διάβα μας. Ψάχνοντας εντοπίσαμε το όνομα του κόκκινος κρίνος ή «κρίνον το πορφυρούν» (Lilium chalcedonicum η επιστημονική του ονομασία). Είναι πολύ όμορφο, με εντυπωσιακά κόκκινο - πορφυροκόκκινο χρώμα συμπληρωματικό στο πράσινο της βλάστησης. Το άνθος του είναι γυρισμένο προς τα κάτω ενώ τα πέταλα του αναδιπλόνωνται προς τα επάνω, αναδίδοντας ωραίο άρωμα. Η εποχή ανθοφορίας του είναι αυτή την περίοδο (Ιούλιος - Αύγουστος). 

Είναι ένα είδος που φύεται στα Βαλκάνια. Ευδοκιμεί σε ορεινές περιοχές, κυρίως σε ξέφωτα ανοιχτών δασών και σε λιβάδια σε ασβεστολιθικά, βραχώδη εδάφη σε υψόμετρα άνω των 700 μέτρων.

Κόκκινος κρίνος (Lilium chalcedonicum)

Όπως έχουμε πει και σε άλλες αναρτήσεις για τα αγριολούλουδα, θαυμάστε τα, μυρίστε τα, φωτογραφίστε τα αλλά μην τα κόψετε. Αφήστε τα να τα δούνε και άλλοι, και το επόμενο Καλοκαίρι θα είναι πάλι εκεί να μας περιμένουν.

Κόκκινος κρίνος (Lilium chalcedonicum)

Παραδίπλα είδα και τα σπάρτα με τα χαρακτηριστικά κίτρινα λουλουδάκια του. Οι παλιότεροι τα χρησιμοποιούσαν για να κατασκευάσουν καπέλα και καλάθια αλλά και ως σάρωθρα.

Άνθη Σπάρτου

 Για άλλα αγριολούλουδα έχει γίνει ανάρτηση εδώ https://pigamiavolta.blogspot.com/2020/09/blog-post.html

Άνοιξη

Άνοιξη στην Οίτη

 Σήμερα μπήκε η Άνοιξη και επίσημα. Τίποτα δεν σταματά το χρόνο. Η λαϊκή παροιμία λέει: "Από Μάρτη Καλοκαίρι και από Αύγουστο Χειμώνα"

Γοργοπόταμος

Ο Γοργοπόταμος είναι συνδεδεμένος με τη νεότερη ιστορία της Ελλάδας καθώς στις 25 Νοεμβρίου 1942 αντιστασιακές ομάδες του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ μαζί με 12 Βρετανούς ανατίναξαν την ομώνυμη γέφυρα.

Το τρένο περνά τη γέφυρα του Γοργοποτάμου κι ο οδηγός μας χαιρετά σφυρίζοντας

Η επιχείρηση ξεκίνησε με μάχη για εξουδετέρωση της φρουράς στο χώρο και τοποθέτηση εκρηκτικών στη βάση των πυλώνων. Έγιναν δύο εκρήξεις και κατάρρευσε σε δύο σημεία το γεφύρι. Απώλειες από την πλευρά των Ελλήνων δεν υπήρξαν.

Το κομμάτι που ανατινάχθηκε, στο βάθος το μνημείο

Στην Ελλάδα αποτέλεσε σταθμό για την ενωμένη εθνική αντίσταση, η πρώτη και ίσως η μόνη από κοινού προσπάθεια των δύο οργανώσεων. Η γέφυρα ενώνει τις δύο πλευρές της Οίτης αλλά με την ανατίναξή της "ένωσε" όλους τους Έλληνες! "Έλαμψε η Φθιώτιδα απ΄την ανατίναξη!" είχε πει χαρακτηριστικά αυτόπτης μάρτυρας και μαζί έλαμψε όλη η σκλαβωμένη χώρα.

Η γέφυρα από την πάνω πλευρά

Τα νέα έφτασαν παντού και αναπτέρωσαν το ηθικό των αγωνιζομένων όπου γης. Είχε αντίκτυπο σε όλη την Ευρώπη και φανέρωσε ότι η "Γερμανική μηχανή" δεν είναι ανίκητη. Αποτέλεσε ίσως την πιο σημαντική δολιοφθορά επειδή καθυστέρησε τον ανεφοδιασμό των στρατευμάτων του άξονα που πολεμούσαν στη Βόρειο Αφρική.

Άποψη από πιο ψηλά. Στο βάθος φαίνεται το φυλάκιο

Οι Γερμανοί σε αντίποινα εκτέλεσαν από το γειτονικό χωριό της Υπάτης 16 άτομα. Η οργή τους ήταν τόσο μεγάλη που ξέσπασαν στον άμαχο πληθυσμό.

Πάνω στη γέφυρα του Γοργοποτάμου

Το τρένο εμφανίζεται από το τούνελ...

... περνά από μπροστά μας, συνεχίζει στη γέφυρα ...

... και μας αποχαιρετά

Κυκλάμινα στην Οίτη

Το μνημείο

Το χωριό Γοργοπόταμος είναι γραφικό με πολλά νερά να κυλούν και με πλούσια βλάστηση. Θα βρείτε παραδοσιακά προϊόντα του τόπου και πολλές ταβέρνες με καλό φαγητό.