Το Ιερό Αιγυπτιακών θεοτήτων

Καλά, πώς βρέθηκαν τα Αιγυπτιακά αγάλματα εκεί; Θα ρωτήσει κάποιος. Αρχικά το "εκεί" είναι λίγο έξω από τη Νέα Μάκρη, που σήμερα είναι επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος. Για την ακρίβεια είναι στην περιοχή του Μικρού Έλους της Μπρεξίζας πάνω σε ένα νησί. Είναι ένα ιερό και ναός αφιερωμένο στις αιγυπτιακές θεότητες και δίπλα υπάρχει συγκρότημα λουτρών, το λεγόμενο βαλανείο. 

Αιγύπτια θεότητα τύπου Φαραώ, με χαρακτηριστικό ένδυμα

Το ιερό κατασκευάστηκε από τον Ηρώδη Αττικό γύρω στο 160 μ.Χ. σε ιδιοκτησία του, μιας και καταγόταν από την περιοχή, σε τεχνητή νησίδα, ακριβώς δίπλα, στη θάλασσα, βρισκόταν και λιμάνι. Το ιερό όπως φαίνεται και από τα τα ανασκαφικά ευρήματα ήταν παραλληλόγραμμο, μέσα σε ορθογώνιο περίβολο, με εισόδους στο μέσον καθεμίας από τις τέσσερεις πλευρές του. Σε κάθε είσοδο υπήρχαν δύο ζεύγη αγαλμάτων ανδρα και γυναίκας. Οι άνδρες στον τύπο του Φαραώ, οι γυναίκες στον τύπο της Ίσιδας που προσομοιάζει είτε στη Δήμητρα καθώς κρατούσε στάχυα ή στην Αφροδίτη με τα τριαντάφυλλα. 

Θεότητα Αιγύπτου, τύπος Φαραώ

Τα πρωτότυπα ευμεγέθη αγάλματα έχουν μεταφερθεί στο Μουσείο Μαραθώνος, στο χώρο βρίσκονται αντίγραφα. Η λατρεία αιγυπτίων θεών διαδόθηκε στον Ελλαδικό χώρο κυρίως μετά την κατάκτηση της Αιγύπτου από τον Μέγα Αλέξανδο της Μακεδονίας την περίοδο των Πτολεμαίων, κυρίως για να εξυπηρετήσει την άσκηση της αιγυπτιακής λατρείας από εμπόρους. Αιγυπτιακά ιερά στη Ρωμαϊκή περίοδο υπήρχαν και αλλού στον Ελλαδικό χώρο, έχουμε πληροφορίες και έχουν βρεθεί στον Πειραιά, στη Δήλο, στη Θεσσαλονίκη, στην Κρήτη, στην Ερέτρεια.

Ίσιδα τύπου Δήμητρας, στην καφαλή διάδημα με κέρατα, ηλιακό δίσκο και κόμπρα, στο χέρι κρατά στάχυα 

Στην περιοχή εκτός από το συγκεκριμένο Αρχαιολογικό χώρο, είναι επισκέψιμα το Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα, ο τύμβος του Μαραθώνα, ο τύμβος των Πλατεαίων, το νεκροταφείο της εποχής του χαλκού. Η περιοχή δεν απέχει πολύ από την Αθήνα και είναι εύκολα προσβάσιμη.

Ίσιδα, αιγυπτιακή θεότητα κατά τύπον Αφροδίτης, κρατώντας άνθη

Άποψη του κεντρικού χώρου

Είσοδος με αιγυπτιακές θεότητες τύπου Ίσιδας και Φαραώ

Σε πρώτο πλάνο το κυρίως ιερό, οι είσοδοι με τα ζεύγη αγαλμάτων στο βάθος

Λευκά αγάλματα, μαύρες σιλουέτες

Στο μουσείο του Μαραθώνα βρίσκονται τα πρωτότυπα, στον αρχαιολογικό χώρο έχουν στηθεί αντίγραφα

Σφίγγα αιγυπτιάζουσα στο μουσείο Μαραθώνα

Ο δρομέας ετοιμάζεται για το Μαραθώνιο

Το γλυπτό "Δρομέας" βρίσκεται σήμερα απέναντι από την Εθνική Πινακοθήκη, στην Πλατεία Μεγάλης του Γένους Σχολής. Αρχικά τοποθετήθηκε στην πλατεία Ομόνοιας ως "Ξένος" αποτελώντας προσωρινό έκθεμα για ένα μήνα αλλά έμεινε για πολύ περισσότερο. Το γλυπτό δημιούργησε ο Κώστας Βαρώτσος το 1988 από γυαλί και ατσάλι, έχει ύψος 8 μέτρα. Τα φύλλα γυαλιού οριζόντια τοποθετημένα σχηματίζουν μια σιλουέτα σε κίνηση.  

Ο δρομέας φωτισμένος κόκκινος το βράδυ

Ο 42ος αυθεντικός Μαραθώνιος είναι αύριο 9 Νοεμβρίου 2025, η φωτογραφία χθες το βράδυ. Έργο του γλύπτη Κ. Βαρώτσου έχουμε παρουσιάσει και εδώ

 

Ομορφοκλησιά, Άγιος Γεώργιος

23 Απριλίου και η εκκλησία γιορτάζει τον Άγιο Γεώργιο, τροπαιοφόρο και μεγαλομάρτυρα. Είναι ο προστάτης του Στρατού Ξηράς και των προσκόπων. Παρακάτω παρουσιάζεται ο γραφικός ναός - εξωκλήσι απέναντι από την είσοδο του άλσους Βεΐκου στο Γαλάτσι. Το είχαμε παρουσιάσει ξανά εδώ https://pigamiavolta.blogspot.com/2022/01/blog-post.html. Πάντα ήταν κλειστός όμως σήμερα, λόγω της εορτής του Αγίου Γεωργίου, ήταν ανοικτός. Εσωτερικά έχει αρκετές τοιχογραφίες, κάποιες παρουσιαζονται αποσπασματικά παρακάτω. Παρατήρησα το σεβασμό στο μνημειακό - πλέον - χώρο (απουσία αναμένων κεριών στο εσωτερικό και ελάχιστο θυμίαμα). Η εκκλησία χρονολογείται στο τέλος 12ου αρχές 13ου αι. και αποτελούσε πιθανόν καθολικό μονής. Η τοιχοποιία είναι της αυτής περιόδου, με πλινθοπερίκλειστο σύστημα και ωραία διχρωμία λευκωπό - γκιζο της πέτρας και κεραμιδί των πλίνθων. Ο τρούλος σχετικά υψηλός ξεχωρίζει λόγω του οκτάπλευρου σχήματος και των τοξοτών γείσων. Στην περιοχή υπήρχε πιθανώς αρχαίος ναός, γι' αυτό και υπάρχουν αντίστοιχα εμφανή δομικά στοιχεία, σε β΄χρήση.

Ομορφοκλησιά, εξωτερική ΒΑ άποψη

Εσωτερικό ναού

Τοιχογραφία Αγίου Γεωργίου στο κτιστό τέμπλο

Μαρτύριο του Αγίου Γεωργίου στον τροχό. Τοιχογραφία στο νάρθηκα

Δεξιά της Ωραίας Πύλης, τέμπλο, ο Χριστός Ζωοδότης και Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος

Ο Μυστικός Δείπνος

Ο Παντοκράτωρ Χριστός, στον τρούλο

Θεοτόκος, η Πανυπέραγνος με το Χριστό στην αγκαλιά, κατα πρόσωπο

Η επεξηγηματική ταμπέλα της Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων 

Μαρμάρινα γλυπτά (παλαιοτέρων εποχών) εντοιχισμένα σε β΄ χρήση

Χαρακτηριστική τοιχοποιία πλινθοπερίκλειστου συστήματος

Μαρμάρινα γλυπτά, εντοιχισμένα σε β΄ χρήση και χαραγμένα γράμματα στη λιθοδομή

Οι προσφορές των πιστών (άρτοι, οίνος και λάδι) εξωθεν του Ναού

Νοτίως του Ναού υπάρχουν υπολείμματα δεξαμενής ή ταφικό συγκρότημα αρχαιότητος. Αστικός μύθος αναφέρει υπαρξη υπόγειας όδευσης προς την Αθήνα (Λυκαβυττό ή εθνικό κήπο)

Μανώλης Γλέζος

Πρόσφατα ο Δήμος Γαλατσίου Αττικής "αποκάλυψε" μπρούτζινη προτομή του Μανώλη Γλέζου, τοποθετημένη πάνω σε μαρμάρινη στήλη που βρίσκεται στην ομώνυμη πλατεία της πόλης. 

Ο Μανώλης Γλέζος υπήρξε ήρωας της Γερμανικής αντίστασης και της δημοκρατίας. Γεννήθηκε στη Νάξο, στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, το Μάιο του 1941, ο νεαρός τότε Μανώλης αναρριχήθηκε μαζί με το Λάκη Σάντα στο βράχο της Ακρόπολης και κατέβασαν τη σημαία με τη σβάστιγκα από τον ιστό της και την έριξαν σε ένα πηγάδι. Η ηρωική πράξη έγινε γνωστή μετά την απελευθέρωση όταν μέρος από τη σκισμένη σημαία που είχε φυλάξει, δημοσιοποιήθηκε και επιβεβαιώνοντας το γεγονός. Στην πορεία της ζωής του εργάστηκε ως δημοσιογράφος και συγγραφέας. Υπήρξε πολιτικοποιημένος μέχρι το τέλος της ζωής του, διατέλεσε βουλευτής, ευρωβουλευτής, δημοτικός και νομαρχιακός σύμβουλος, τιμήθηκε από πολλούς φορείς και κράτη για τους αγώνες του.

Η προτομή του Μανώλη Γλέζου, στο Γαλάτσι, γλύπτης Γ. Ρούσσης

Δύο ξένοι στην ίδια πλατεία

Σε κεντρικό σημείο της Αθήνας κοντά στην περιοχή Ρηγίλλης και δίπλα στο Ωδείο Αθηνών είναι τοποθετημένο το άγαλμα του Χάρυ Τρούμαν, 33ου Προέδρου των ΗΠΑ. Μεγάλων διαστάσεων στιβαρό παρουσιάζει τον Πρόεδρο δυναμικό, με τα πόδια σε ελαφρά δίαταση και κρατώντας στο χέρι έγγραφο σε ρολό, φορώντας κοστούμι και παλτό έχοντας τον αέρα του ηγέτη του πλανήτη που επιβάλλεται με το δυναμισμό του.

Τοποθετήθηκε εκεί για να τιμήσει τον Πρόεδρο της χώρας για τη συμβολή του στην αποστολή βοήθειας μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Έχει γίνει πολλές φορές "στόχος" από διάφορους, παρόλα αυτά το άγαλμα συνεχίζει να στέκει στο ίδιο σημείο, με τα κυπαρίσσια και τα σιντριβάνια γύρω του.

Χάρυ Τρούμαν το άγαλμα στην όμόνυμη πλατεία

Στην άλλη άκρη της πλατείας, κοντά στη γωνία του τριγώνου, μπροστά από την Πρεσβεία της Ινδίας, ένα άγαλμα σαφώς πιο μικρό σε βάθρο χαμηλότερο του Τρούμαν, παρουσιάζεται με ελάχιστα ρούχα, σανδάλια κρατώντας ραβδί στο ένα χέρι και βιβλίο στο άλλο. Είναι το άγαλμα του Μαχάτμα Γκάντι. Μοιάζει εύθραυστος και αδύναμος αλλά με πνευματική - εσωτερική δύναμη. Η φιλοσοφία της μη βίας που πρέσβευε, έφερε αποτελέσματα (;). Η αγάπη, ειρήνη, ελευθερία θεωρούμενες πανανθρώπινες αξίες, που παραμένουν ξεχασμένες με την παρουσία του αγάλματος αυτού μας υπενθυμίζονται, ίσως υποσυνείδητα. Δεν ξέρω αν είναι παιχνίδια της τύχης ή έγινε εσκεμμένα - λόγω της Ινδικής Πρεσβείας - η τοποθέτηση του αγάλματος του Γκάντι δίπλα σε αυτό του Τρούμαν, οι συγκρίσεις όμως είναι αναπόφευκτες στον παρατηρητικό περαστικό.

Μαχάτμα Γκάντι στην πλατεία Τρούμαν, έξω από την Ινδική Πρεσβεία 

19 Νοεμβρίου, Παγκόσμια ημέρα τουαλέτας 2023 - accelerating change

Η σημερινή παγκόσμια ημέρα τουαλέτας έχει τον τίτλο "accelerating change" επιταχύνουμε την αλλαγή. #SanitAction

Κάπου στην Αθήνα, μάλλον δεν χρησιμοποιείται

Όπως και στο παρελθόν έχουμε γράψει ως ιστολόγιο στηρίζουμε την πρωτοβουλία για την προσπάθεια επίτευξης του 6ου από τους Στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, που αφορά το καθαρό νερό και αποχέτευση. Η ύπαρξη τουαλέτας αποτελεί θέμα δημόσιας υγείας προτίστως, αξιοπρέπειας και ασφάλειας. Η εξάπλωση πολλών ασθενειών ιδίως στα παιδιά, σχετίζεται με την έλλειψη τουαλέτας. Δείτε πληροφοριακό υλικό εδώ καθώς και την ετικέτα με τίτλο street toilet εδώ

Fiery and free

 Στον καλλιτέχνη WD έχουμε κάνει και άλλες αναφορές ως street art artist, δες εδώ με τίτλο "Ζωγραφική σε δημόσιους χώρους, street art by WD". Στο έργο που παρουσιάζεται τώρα, απεικονίζεται το φλογερό και ελεύθερο πνεύμα. Το πορτραίτο μιας γυναίκας με μεγάλα αμυγδαλωτά μάτια, και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του προσώπου να διακρίνονται κάτω από ένα μαντήλι, στο κεφάλι έχει σκουφί και χαρακτηριστικά χοντροκομμένα γυαλιά με στρογγυλούς φακούς. Στο ένα χέρι κρατά ένα τριαντάφυλλο φλεγόμενο και με το άλλο προστατεύει τη φλόγα του από τον άνεμο, όπως το κερί της Ανάστασης. Το τριαντάφυλλο είναι η αλληλεγγύη, το όπλο που πρέπει να κρατήσουμε ελεύθερο και φλογερό όπως επιγράφεται και ο τίτλος του έργου. To φόντο έχει την ψευδαίσθηση του βάθους μεταμορφώνοντας το τσιμέντο και τα τούβλα σε κάτι ζωντανό και πιο ανάλαφρο. Το θερμό κόκκινο και κίτρινο έρχεται σε πρώτο πλάνο ενώ το γαλάζιο και γκρίζο σε συνδυασμό με τις κυκλικές φόρμες που μικραίνουν καθ΄ ύψος ορίζουν την προοπτική του έργου.

Fiery and free, λεπτομέρεια από το έργο που βρίσκεται στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής

Το βίντεο από την πορεία δημιουργίας του έργου μπορείτε να το βρείτε εδώ και το κτήριο πάνω στο οποίο ζωγραφίστηκε αποτελεί μέρος του συγκροτήματος του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής στο άλσος Αιγάλεω.

Ενώ το έργο και το μήνυμα που εκπέμπει είναι καθαρό, θα προτιμούσα να μην "καεί" ένα τριαντάφυλλο αλλά κάτι άλλο μεταφορικά. Και το λουλούδι έχει κύτταρα, έχει ζωή κατά κάποιο τρόπο. Το χρώμα της φλόγας και η αντανάκλαση στο πρόσωπο παραπέμπουν στην Ομηρική Οδύσσεια ως "ῥοδοδάκτυλος Ἠώς" κάτι που πιθανώς να μην ήταν στο μυαλό του ζωγράφου την ώρα της δημιουργίας και της επιλογής της παλέτας των χρωματικών συνδυασμών.

Fiery and free – Solidarity is our weapon, let’s keep its spirit fiery and free

Κρήνη Κοίλης

 Τι περίεργος τίτλος για ανάρτηση! Κρήνη: πηγή νερού, βρύση Κοίλη: Δήμος της αρχαίας Αττικής αλλά και ομώνυμη οδός που συνέδεε την Αθήνα με τον Πειραιά, παράλληλα με τα "Μακρά τείχη".

Το σημείο όριζε τη θέση της Δυτικής πύλης του αρχαίου Δήμου της Κοίλης και την πορεία της οδού ανάμεσα στα μακρά τείχη.

Στα Πετράλωνα, στην άνω πλευρά της Πλατείας Μερκούρη υπάρχει ένα σημείο αρχαιολογικού ενδιαφέροντος που δεν το "πιάνει" το μάτι σου. Είναι η Κρήνη Κοίλης, αρχαία πηγή σε φυσικό σπήλαιο - δεξαμενή που συνέλεγε το νερό της περιοχής και το διένεμε μέσω κρουνών, με τρία τοξοειδή ανοίγματα όπως φαίνονται και στη φωτογραφία. Στην εμπρόσθια πλευρά διακρίνεται η αυλή με πλακόστρωση. Χρονολογείται στον 4ο αι. π.Χ., κατασκευάστηκε επί εποχής Λυκούργου και υδροδοτούσε την περιοχή που ήταν τότε πυκνοκατοικημένη. Η αρχαία κρήνη εντοπίστηκε το 1976 από ανασκαφή.

Αξίζει ένα μπράβο στην Αρχαιολογική υπηρεσία που φροντίζει όχι μόνο τα μεγάλα και γνωστά μνημεία αλλά και τα "ασήμαντα" εν πολλοίς σημεία, με γνωστοποιήσεις και πινακίδες.

Κρήνη Κοίλης

Ενημερωτική πινακίδα στο χώρο

Street art

Γκράφιτι, αγνώστου καλλιτέχνη, σε παλιό "ΚΑΦΑΟ" - κουτί του ΟΤΕ, στα Πετράλωνα. Ταλαιπωρημένο αλλά ακόμα ορατό.

Όταν χάνεις με φανέλες να θυμάσαι τις φαβέλες

Εκλογές: συμμετοχή στη γιορτή της δημοκρατίας

 Αύριο, 19 Μαΐου έχουμε εκλογές. Γιορτή της δημοκρατίας όπως χαρακτηρίζεται. Στην αρχαία Αθήνα η δημοκρατία θεμελιώθηκε από τον Κλεισθένη, νομοθέτη και πολιτικό που πρωτοστάτησε στην εκδίωξη των τυρράνων Πεισιστρατίδων και προχώρησε σε μια σειρά μεταρρυθμίσεων για την εγκαθίδρυση πολιτεύματος σε δημοκρατική βάση. 

Κατάργησε τις παλαιές φυλές  και ίδρυσε 10 νέες, με δήμους σε κάθε νέα φυλή, απ' τους οποίους προερχονταν οι 500 βουλευτές. Επανέφερε την εκλογή με κλήρωση. Καθιερωσε το νόμο του εξοστρακισμού. Έδωσε στους πολίτες, μέσω της Ηλιαίας, μεγαλύτερη δικαστική εξουσία. Έδωσε περισσότερες εξουσίες στην Εκκλησία του Δήμου.

Κλεισθένης. Θεμελιωτής της Αθηναϊκής Δημοκρατίας. Άγαλμα του, έξω από το δημαρχείο του Αιγάλεω

Γέφυρα Δουκίσσης Πλακεντίας

Στα Μελίσσια του Δήμου Πεντέλης, βρίσκεται η γέφυρα της Δουκίσσης της Πλακεντίας κατά κόσμον Sophie de Marbois-Lebrun, που ενώνει τις δύο όχθες του ρέματος του Χαλανδρίου. Η γέφυρα που ονομάστηκε προς τιμήν της Πλακεντίας που ανέλαβε το κόστος, κατασκευάστηκε σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία το 1836, με σχέδια του μηχανικού Αλεξάνδρου Γεωργαντά. Είναι πεντάτοξη γέφυρα, κατασκευασμένη από πεντελικό μάρμαρο. Έχει μέγιστο ύψος 10 περ. μέτρα, μήκος 40 μέτρα και το πλάτος της είναι 4 μέτρα. Πιθανόν στο σημείο να υπήρχε αρχαιότερη γέφυρα χωρίς όμως να σώζεται κάποιο στοιχείο της. 

Η γέφυρα είναι σε χρήση ακόμη και σήμερα, με παρεμβάσεις σύγχρονες, όπως η ασφαλτόστρωση και τα τσιμεντένια στηθαία, χωρίς να σέβονται πάντοτε την αισθητική, ίσως και την ασφάλεια. Ο περιβάλλων χώρος δεν είναι τόσο προσεγμένος, σκουπίδια, μπάζα και φερτά υλικά στην κοίτη. Σήμερα και ο χρόνος έχει αφήσει τα σημάδια πάνω της.  

Η γέφυρα Δουκίσσης Πλακεντίας, από το πλάι

Η γέφυρα από χαμηλά, διακρίνεται η πλούσια βλάστηση

Άποψη από την κοίτη του ποταμού

Μικρή όαση μέσα στην Αθήνα

Αυτή η μικρή όαση που βρίσκεται στο Παγκράτι, πίσω από την Εθνική Πινακοθήκη στην αρχή της Μιχαλακοπούλου είναι το Ιαπωνικό πάρκο. Ο χώρος προϋπήρχε και διαμορφώθηκε σε κήπο με στοιχεία Ιαπωνικών σχεδιαστικών αρχών, με αρμονία ανθρώπου και φύσης με επιρροές από την τοπογραφία της χώρας ορεινά ηφαιστειακά τοπία, ποτάμια, βουνά, δάση, μια μικρογραφία της πραγματικής Ιαπωνίκής φύσης. Συμπληρωματικά πέτρινα στοιχεία και γλυπτά που ξεκινούν από την κεντρική πύλη Τόρι. Ο κήπος είναι ένα παροδοσικό σύμβολο της Ιαπωνίας, που σε σύνδεση με την Ελληνικό πολιτισμό, δημιουργεί ένα αποτέλεσμα ξεχωριστό στο κέντρο της Αθήνας, που αναδικνύει - κατά κάποιο τρόπο - την Ιαπωνική φιλοσοφία και παράδοση.

Η ιαπωνική είσοδος Torii 鳥居

Χώρος για ανάπαυση, κάτω από το πεύκο

Αναπαράσταση λόφου με μαύρη πεύκη

Τμήμα του κήπου

Πέτρινο παραδοσιακό φανάρι

Αναπαράσταση κοίτης του ποταμού με χαλίκι

Το υγρό στοιχείο

Η προϋπάρχουσα προτομή του Χριστόφορου Νέζερ διατηρήθηκε στη θέση της

Ιαπωνικό πέτρινο στοιχείο του κήπου

Διάδρομος, αναπαράσταση ποταμού