Δολοφονία του Γεωργίου στη Θεσσαλονίκη

Περπατώντας στη Λεωφόρο Βασ. Όλγας στη Θεσσαλονίκη, κοντοστάθηκα όταν είδα στο πεζοδρόμιο μια στήλη που δεν κατάλαβα τι ήταν. Την παρατήρησα, εντόπισα στην πίσω πλευρά μια ημερομηνία - 5 Μαρτίου 1913 - μέσα σε ένα στεφάνι. Παραπίσω εντόπισα, κρυμμένο μέσα στα ψηλά κυπαρίσσια, μια προτομή σε βάθρο Βασιλεύς Γεώργιος Α' 1863 - 1913. Η πλατεία είναι το σημείο που δολοφονήθηκε ο Βασιλιάς της Ελλάδος Γεώργιος Α'. Στην άλλη πλευρά της πλατείας τοποθετήθηκε πριν μερικά χρόνια το άγαλμα της Όλγας, συζύγου του. Έψαξα αργότερα και βρήκα μερικά πράγματα για το δολοφονημένο Βασιλιά, γεννήθηκε στην Κοπεγχάγη της Δανίας, ήταν ο μακροβιότερος Έλληνας μονάρχης. Στο παρελθόν είχε γίνει απόπειρα δολοφονίας του στην Αθήνα (Άγιος Σώστης). Απέκτησε οκτώ παιδιά, θεωρείτο συνετός ηγέτης, επί των ημερών του υπερδιπλασιάστηκε η έκταση της χώρας και μπήκε σε νέα βάση το κράτος. Ετάφη στο Τατόι.

Στήλη στο σημείο της δολοφονίας, στο πεζοδρόμιο της Β. Όλγας στη Θεσσαλονίκη

Η πίσω πλευρά με στεφάνι και ημερομηνία 5 Μαρτίου 1913

Η προτομή του Γεωργίου Α' 

Στην ίδια πλατεία άγαλμα της Βασ. Όλγας

Στο Βασίλη Τσιτσάνη

Ο Βασίλης Τσιτσάνης υπήρξε λαϊκός τραγουδιστής, πολύ δημοφιλής στην εποχή του αλλά και διαχρονικά. Η συγκυρία το έφερε ώστε η ημερομηνία θανάτου του - 18 Ιανουαρίου - να συμπέσει με την ημερομηνία γενήσεως του. Εκτός από τραγουδιστής ήταν στιχουργός και συνθέτης και έπαιζε μπουζούκι, μαντολίνο και έγχορδα. Γεννήθηκε στα Τρίκαλα, το 1915 και πέθανε στα 69 του. Στα Τρίκαλα υπάρχει το μουσείο στο όνομά του, έχει συγκεντρώσει μεγάλο όγκο υλικού για τη ζωή και το έργο του. Ο Βασίλης Τσιτσάνης ασχολήθηκε με τη μουσική από παιδί, ξεκίνησε την καριέρα του προπολεμικά και έφτασε να συνεργαστεί με όλους τους μεγάλους της εποχής του στο τραγούδι και μέχρι τα τελευταία του ήταν στο πάλκο.

Προτομή του Βασίλη Τσιτσάνη στη Θεσσαλονίκη - Άνω Πολή

Μουσείο Τσιστάνη στα Τρίκαλα, μέρος από το χρονολόγιο της ζωής του

Μουσείο Τσιτσάνη στα Τρίκαλα, ετικέτες δίσκων 78 στροφών του Τσιτσάνη

29 Ιουνίου: Απόστολος Παύλος, στα βήματά Του στην Ελλάδα

 Το 64 μ.Χ. άφησε την τελευταία του πνοή στη Ρώμη ο Απόστολος των Εθνών Παύλος. Είχε γεννηθεί στην Ταρσό της Κιλικίας μεταξύ του 4 και 14 μ.Χ. Αρχικά ήταν διώκτης των Χριστιανών αλλά μεταστράφηκε στο Χριστιανισμό, μετά το όραμα που είδε με τον Χριστό καθ' οδόν προς τη Δαμασκό, να του λέει "Σαούλ, Σαούλ τι με διώκεις"; Στη συνέχεια κινήθηκε προς την Τρωάδα και ενώ ήταν σε δίλημμα αν πρέπει να κινηθεί προς τα Μικρασιατικά παράλια ή να πάει προς την Ευρώπη, είδε όνειρο ένα Μακεδόνα που του είπε: "Διαβάς εις Μακεδονίαν, βοήθησον ημάς". 

Ο Άρειος Πάγος στην Αθήνα όπως φαίνεται από τα Προπύλαια της Ακρόπολης

Με το πλοιάριο κατευθύνθηκε στη Νεάπολη (Καβάλα σήμερα) με ενδιάμεση στάση στη Σαμοθράκη. Μέσω της Εγνατίας οδού στη συνέχεια κινήθηκε προς Φιλίππους, εκεί βάπτισε τη Λυδία πρώτη Ευρωπαία Χριστιανή. Συνέχισε προς Αμφίπολη κατόπιν προς την Απολλωνία και μέσω της Βόλβης έφτασε στη Θεσσαλονίκη. Έμεινε αρκετό διάστημα κηρύττοντας αλλά αναγκάστηκε να φύγει εξ αιτίας των αντιδράσεων των Ισραηλιτών. Σήμερα, υπάρχει γειτονιά (μέχρι το 2010 ήταν Δήμος Αγίου Παύλου) με ομώνυμο ναό, στη Μονή Βλατάδων υπάρχει παρεκκλήσιο προς τιμήν του Αποστόλου Παύλου και στη Ροτόντα υπάρχει το βήμα που ανέβηκε και μίλησε στους Θεσσαλονικείς. Αργότερα, τους έστειλε και επιστολή, "... Τα πάντα δοκιμάζετε, το καλό κατέχετε...".

Το βήμα του Αποστόλου Παύλου στη Νεάπολη (σημερινή Καβάλα)

Συνέχισε στη Βέροια, υπήρχαν πολλοί Εβραίοι και Συναγωγή εκεί. Στην πόλη σήμερα υπάρχει επιβλητικό βήμα με εντυπωσιακά ψηφιδωτά. Ακτοπλοϊκώς διεκπεραιώθηκε προς την Αθήνα, λέγεται ότι έκανε μια στάση στη Χαλκίδα και έφτασε στον Πειραιά το 51 μ.Χ. 

Ο Ναός του Αγίου Γεωργίου Ροτόντας στη Θεσσαλονίκη στο προαύλιο του οποίου βρίσκεται το βάθρο που πάτησε και κήρυξε 

Κατευθύνθηκε προς την Αθήνα, είδε ναούς "ειδωλολατρικούς" είδε και μία αφιέρωση σε ναό "Τω αγνώστω Θεώ" που τον εντυπωσίασε και το χρησιμοποίησε στο λόγο του προς τους Αθηναίους που έβγαλε στον Άρειο Πάγο για να τους μιλήσει για τον Ένα και Αληθνό - άγνωστο μέχρι τότε - σε αυτούς, Θεό. Ανάμεσα στους πρώτους που πίστεψαν ήταν ο μετέπειτα Άγιος Διονύσιος ο Αρειοπαγίτης. Στη βάση του βράχου υπάρχει το κείμενο της ομιλίας σε πλάκα. Στην Αθήνα υπάρχει και Ναός του Αποστόλου Παύλου.

Μέρος του βήματος του Αποστόλου Παύλου στη Βέροια 

Η επόμενη πόλη που βρέθηκε ήταν η Κόρινθος. Έμεινε 18 μήνες και αφού έφυγε έδειχνε το ενδιαφέρον του για τους πολίτες της αποστέλλοντας και επιστολές προς αυτούς. Χαρακτηριστικό είναι το απόσπασμα από την α΄ προς Κορινθίους επιστολή Παύλου, που αναφέρεται ως Ύμνος στην Αγάπη και αναφέρεται παρακάτω.

Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον. [13.2] καὶ ἐὰν ἔχω προφητείαν καὶ εἰδῶ τὰ μυστήρια πάντα καὶ πᾶσαν τὴν γνῶσιν, καὶ ἐὰν ἔχω πᾶσαν τὴν πίστιν, ὥστε ὄρη μεθιστάνειν, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδέν εἰμι. [13.3] καὶ ἐὰν ψωμίσω πάντα τὰ ὑπάρχοντά μου, καὶ ἐὰν παραδῶ τὸ σῶμά μου ἵνα καυθήσωμαι, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδὲν ὠφελοῦμαι.

[13.4] ἡ ἀγάπη μακροθυμεῖ, χρηστεύεται· ἡ ἀγάπη οὐ ζηλοῖ· ἡ ἀγάπη οὐ περπερεύεται, οὐ φυσιοῦται, [13.5] οὐκ ἀσχημονεῖ, οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς, οὐ παροξύνεται, οὐ λογίζεται τὸ κακόν, [13.6] οὐ χαίρει ἐπὶ τῇ ἀδικίᾳ, συγχαίρει δὲ τῇ ἀληθείᾳ· [13.7] πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει.

[13.8] ἡ ἀγάπη οὐδέποτε ἐκπίπτει· εἴτε δὲ προφητεῖαι, καταργηθήσονται· εἴτε γλῶσσαι, παύσονται· εἴτε γνῶσις, καταργηθήσεται. [13.9] ἐκ μέρους δὲ γινώσκομεν, καὶ ἐκ μέρους προφητεύομεν· [13.10] ὅταν δὲ ἔλθῃ τὸ τέλειον, τότε τὸ ἐκ μέρους καταργηθήσεται. [13.11] ὅτε ἤμην νήπιος, ὡς νήπιος ἐλάλουν, ὡς νήπιος ἐφρόνουν, ὡς νήπιος ἐλογιζόμην· ὅτε δὲ γέγονα ἀνήρ, κατήργηκα τὰ τοῦ νηπίου. [13.12] βλέπομεν γὰρ ἄρτι δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκω ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνώσομαι καθὼς καὶ ἐπεγνώσθην.

[13.13] νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα· μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη. 

Η θέα των προπυλαίων της Ακρόπολης των Αθηνών από τον Άρειο Πάγο

Το παρόν κείμενο αφιερώνεται στον πατέρα μας, που γιόρταζε σήμερα και τιμούσε ιδιαίτερα τον προστάτη Άγιο του. Θα τον θυμόμαστε με τις καλύτερες αναμνήσεις και θα τον τιμούμε και εμείς με τη σειρά μας.

Τριανδρία και ιστορία

Η Τριανδρία αποτελεί δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Θεσσαλονίκης, μέχρι το 2011 - πρόγραμμα Καλλικράτης - ήταν ξεχωριστός Δήμος και παλιότερα Κοινότητα. Αυτό που δεν γνωρίζουν οι πολλοί είναι η προέλευση του ονόματος. Ποιοι ήταν αυτοί οι "τρείς άνδρες" και τι δουλειά είχαν εκεί και τους έκαναν όνομα σε ολόκληρο Δήμο. Γυρίζοντας πίσω στην ιστορία του τόπου μας, μαθαίνουμε ή ξαναθυμόμαστε ότι την περίοδο του 1916 - 1917 στη Θεσσαλονίκη σχηματίστηκε προσωρινή Κυβέρνηση πού διοικούσε το "Κράτος της Θεσσαλονίκης" απόρροια του Κινήματος της Εθνικής Άμυνας υπό τον Ελ. Βενιζέλο και την τριανδρία αυτού (Βενιζέλος, Δαγκλής, Κουντουριώτης). Το τότε προάστιο ονομάστηκε προς τιμήν των τριών ανδρών και όχι του μόνο του Βενιζέλου και έτσι έχει μείνει ως τώρα. Το 1916 κτίστηκαν οι πρώτες προσφυγικές κατοικίες και σχετικές υποδομές και το επόμενο έτος έγιναν τα επίσημα εγκαίνια. 

Τριανδρία, προτομές των τριών ανδρών, Βενιζέλου, Δαγκλή, Κουντουριώτη

Αρχικά κατέφυγαν Έλληνες πρόσφυγες από την Οθωμανική Αυτοκρατορία: Βουλγαρία, Μικρά Ασία Πόντο, αργότερα μετά τη μεγάλη πυρκαγιά της Θεσσαλονίκης, αυξήθηκε ο πληθυσμός, το 1919 από τη Ρωσία και το 1922 με την Μικρασιατική καταστροφή και την ανταλλαγή ήρθε η μεγαλύτερη πληθυσμιακή έκρηξη.

Ελευθέριος Βενιζέλος

Στρατηγός Παναγιώτης Δαγκλής

Ναύαρχος Παύλος Κουντουριώτης 

Πληγωμένο Βέλος

Το βέλος σίγουρα πληγώνει! Μπορεί όμως να πληγωθεί;

Κι όμως! όπως διάβασα το "Βέλος" πληγώθηκε. Όχι οποιαδήποτε βέλος αλλά το αντιτορπιλικό "Βέλος" από τους ισχυρούς ανέμους, που αυτή τη περίοδο βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη στη νέα παραλία, δίπλα στο μέγαρο Μουσικής.

Η ιστορία του είναι μεγάλη, ξεκινά από τις ΗΠΑ και το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και φτάνει μέχρι σήμερα που λειτουργεί ως Μουσείο αντιδικτατορικού αγώνα, με βάση το Παλαιό Φάληρο. Το 1973 συμμετείχε σε άσκηση του ΝΑΤΟ, στασίασε το πλήρωμά του και κατευθύνθηκε στην Ιταλία. Ο Κυβερνήτης Ν. Παππάς ζήτησε πολιτικό άσυλο, διαμαρτυρόμενος για τη Δικτατορία στην Ελλάδα.

Το Βέλος στην νέα παραλία της Θεσσαλονίκης

Το Βέλος στην παραλία της Θεσσαλονίκης. Διακρίνεται και το μέγαρο Μουσικής

Το ιατρείο του πλοίου

Σωστική λέμβος και στο βάθος η παραλία της Θεσσαλονίκης

Τορπιλοσωλήνες

Ένα από τα πυροβόλα

Γεώργιος Ιβανώφ, Θεσσαλονίκη και Πολωνία

Στην προηγούμενή μας ανάρτηση, αναφερθήκαμε σε μνημεία της Θεσσαλονίκης που σχετίζονται με τρίτες χώρες. Ήταν παράλειψη, που διορθώνουμε, η μη αναφορά στο Γεώργιο Ιβανωφ.

Γεννήθηκε, σαν σήμερα 14 Δεκεμβρίου, στη Βαρσοβία της Πολωνίας. Ο πατέρας του ήταν αξιωματικός στον Ρωσικό - Τσαρικό στρατό και στη Θεσσαλονίκη βρέθηκε λόγω της μητέρας του που έκανε 2ο γάμο με τον Έλληνα Ι. Λαμπρινιάδη. Σπούδασε στο Βέλγιο και τη Γαλλία και επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη. Ήταν αθλητής του Ηρακλή στο ποδόσφαιρό, την κολύμβηση και το πόλο με πολλές διακρίσεις. Στο δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο κυρίως με αφορμή την είσοδο της Γερμανίας στην Πολωνία εντάχθηκε στην Εθνική Αντίσταση και πολέμησε κατά των Γερμανών με το ΕΑΜ, εκπαιδεύτηκε από τους Άγγλους στη Μέση Ανατολή. Συνελήφθη όμως από τους Γερμανούς ναζί στην Αθήνα και εκτελέστηκε στις 4 Ιανουαρίου 1943. Μικρή ζωή αλλά συμπυκνωμένη.

Μετά θάνατον τιμήθηκε από την Πολωνία την Ελλάδα και την Αγγλία για τους αγώνες του για την Ελευθερία. Ο Ηρακλής έξω από το κλειστό γήπεδο μπάσκετ έχει τοποθετήσει την προτομή του και έχει ονομάσει το γήπεδο προς τιμήν του (φωτογραφία παρακάτω) και στη Θεσσαλονίκη στη στο ομώνυμο πάρκο στην περιοχή της Ξηροκρήνης υπάρχει το άγαλμά του σε φυσικό μέγεθος με τα χέρια ανοικτά και δεμένα σε πασάλους λίγο πριν την εκτέλεσή του. Φαίνεται υπερήφανος και άφοβος να ατενίζει το θάνατο που πλησιάζει. Στη βάση του, στο πλάι υπάρχουν δύο πλάκες γραμμένες στα Ελληνικά και Πολωνικά με αφιέρωση στη μνήμη του από Πολωνούς και Έλληνες.

Προτομή του Ιβανώφ στο Ivanofeio Sports Arena του Ηρακλή

Άγαλμα του Ιβανώφ στο ομώνυμο Πάρκο

Θεσσαλονίκη, επιλεγμένα μνημεία

 Στη Θεσσαλονίκη υπάρχουν μερικά μνημεία που αναφέρονται σε σχέσεις με τρίτες χώρες και λαούς, μερικές από τις οποίες έχουμε αναφέρει σε άλλες αναρτήσεις. Αυτά που βρήκαμε στην τελεταία περιπλάνησή μας στη συμπρωτεύουσα, παρουσιάζονται παρακάτω. Αν κάποιος γνωρίζει και άλλα ακόμη στην πόλη, ας μας το αναφέρει, να τα συμπληρώσουμε.

Αρχική φωτογραφία το μνημείο των Ελλήνων, Εβραίων, θυμάτων του ολοκαυτώματος. Βρίσκεται στην πλατεία Ελευθερίας κοντά στο λιμάνι. Αναπαριστά μια επτάφωτη λυχνία και ανθώπινες φιγούρες να πέφτουν. 

Ακολουθεί ο αρμενικός Σταυρός στην Τσιμισκή, μπροστά από την Αρμενική Εκκλησία. Για την Ελλάδα και τις ΗΠΑ και τη στήριξη μετά την γενοκτονία. Ξεχωριστή ανάρτηση είχε γίνει εδώ. 

Στη συνέχεια το μνημείο του ρωσικού ναυτικού στην παραλία. Τσιμεντένιος σταυρός με τη μορφή του Χριστού στο κέντρο, την Παναγία, Άγιο Ιωάννη και αγγέλους περιμετρικά και τέσσερις Αγίους στη βάση του.

Τέλος, το μνημείο ελλήνων πεσόντων Κορέας, πέτρινη αναπαράσταση ναού - παγόδας με φυτικό ανάγλυφο διάκοσμο και δράκους. Γύρω υπάρχουν τέσσερεις στήλες με τα ονόματα των πεσόντων. Και αυτό στην παραλία. Για τα μνημεία των Ελλήνων πεσόντων στην Κορέα είχαμε γράψει εδώ.

Το μνημείο των θυμάτων Ελλήνων Εβραίων της Θεσσαλονίκης

Ο χαρακτηριστικός Αρμενικός σταυρός προς τιμήν της Ελλάδας και των ΗΠΑ

Μνημείο Ρωσικού Ναυτικού

Μνημείο Ελλήνων Πεσόντων Κορέας

Οι γάτες του Γαλέριου

Όταν βρέθηκα στη Θεσσαλονίκη, θέλησα να επισκεφτώ το ανάκτορο του Γαλέριου ή τελοσπάντων τα υπολείμματά του, αφού το συγκρότημα καταστράφηκε μάλλον από σεισμό. Το ανακτορικό κτηριακό συγκρότημα περιλάμβανε εκτός του Ανακτόρου, το Οκτάγωνο, τον Ιππόδρομο, την Αψίδα του Γαλέριου, την αψιδωτή αίθουσα και τη Ροτόντα.

Πήγα με ενδιαφέρον να περπατήσω, η είσοδος στον αρχαιολογικό χώρο είναι από την πλατεία Ναβαρίνου, κατέληξα όμως να φωτογραφίζω τις πολυάριθμες γάτες που βρίσκουν εκεί καταφύγιο. Η μέρα ήταν ηλιόλουστη και τα συμπαθή τετράποδα βρήκαν ευκαιρία να λιαστούν. Θαυμάστε τις στις φωτογραφίες που ακολουθούν.

Μνήμη και... λίθοι

Ο τίτλος δεν ειναι ανορθόγραφος! πρόκειται για "λίθους" που ξορκίζουν τη λήθη. Ευρηματικό λογοπαίγνιο μετάξύ των ομόηχων λέξεων λήθη και λίθοι. Ο συγκεκριμένος τίτλος ανήκει στην εκεθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης που λειτουργεί στον προαύλιο χωρο του και είναι ελεύθερα προσβάσιμη.

Σαρκοφάγος

Η εκθεση αποτελείται από τρεις  κύριες θεματικές κατηγορίες: ταφικά μνημεία, αντικείμενα χρηστικά - καθημερινά και δομικά - αρχιτεκτονικά μέλη.

Κιονες

Η εκθεση είναι προσβάσιμη σε άτομα με κινητικές δυσκολίες και έχει επεξηγήσεις και σχόλια στα Ελληνικά, Αγγλικά και Braille.

Σαρκοφαγοι

Μια ακόμη υπαίθρια εκθεση με τιτλο "Μνημης Χαριν" εχει αναπτυχθεί στην άλλη πλευρά του Αρχαιολογικού Μουσείου.

Χρηστικοί λίθοι. Άρτος, οίνος, έλαιον το τελικό προϊόν της συνθλιψης

Εκεί λειτουργεί και το καφέ του μουσείου. Πάντως αν φτασετε ως εκεί, κανετε και το βήμα να επισκευθείτε και το Μουσείο να θαυμάστε τα εκθέματα από τη Μακεδονία από τους προϊστορικούς χρόνους.

Θεσσαλονίκη

Νοέμβρης μήνας στη Θεσσαλονίκη. Αρκετά χρόνια πίσω.

Ψαράς, Φθινοπωρινό πρωινό
Οι ομπρέλες στη παραλία

Ο Λευκός Πύργος σε ένα Όμικρον

Η spiliada από τη Valletta

Η spiliada τη νύχτα